โรงเรียนวัดเสนีวงศ์
55 หมู่ 9  ตำบลหนองเพรางาย  อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี 11150
เบอร์โทรศัพท์ 029276776
ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ
การศึกษาไทยตกต่ำเพราะเหตุใด
การศึกษาไทยตกต่ำเพราะเหตุใด
 
ปัญหาใดที่ทำให้คุณภาพการศึกษาไทยตกต่ำ

       ช่วงนี้โรงเรียนทุกแห่งคงได้เปิดเทอมปีการศึกษาใหม่ 2554 กันไปเป็นที่เรียบร้อยแล้วก็คงพอช่วยผ่อนคลายความทุกข์ร้อนของผู้ปกครองลงไปได้บ้าง หลังจากต้องสาละวนอยู่กับการหาที่เรียนให้กับบุตรหลานจนได้แม้จะถูกใจหรือไม่ถูกใจบ้างก็ตาม รวมถึงสามารถก้าวพ้นวิกฤติค่าใช้จ่ายจิปาถะกับการเรียนของบุตรหลานไปได้ ส่วนนี้แม้ว่าภาครัฐจะมีนโยบายเรียนฟรีให้แล้วก็ตามแต่ในทางปฏิบัติจริงค่าใช้จ่ายส่วนใหญ่ก็ยังตกอยู่กับผู้ปกครองเช่นเดิม

       ความทุกข์ที่ว่านี้ก็คงไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับผู้ปกครองเท่านั้น แม้แต่ผู้บริหารการศึกษาไม่ว่าจะระดับใดก็คงมีความทุกข์ไม่น้อยเช่นกัน เพราะจากการประเมินผลสัมฤทธิ์โดยการสอบโอเน็ตครั้งล่าสุด ปรากฏว่าค่าเฉลี่ยทุกวิชาตกหมด และที่ซ้ำร้ายมีบางวิชาได้ค่าเฉลี่ยอยู่แค่ 20-30 เปอร์เซ็นต์เท่านั้น ยิ่งผลการประเมินระดับนานาชาติของ PISA ออกมาที่พบว่าระดับความสามารถของเด็กไทยต่ำกว่าเกณฑ์ค่าเฉลี่ยของนานาชาติก็ยิ่งเป็นตัวบ่งชี้ให้เห็นว่าคุณภาพการศึกษาของเด็กไทยน่าจะมีปัญหาจริง ๆ แล้วอย่างนี้จะไม่ให้ผู้บริหารทั้งหลายทุกข์ใจได้อย่างไร

       เมื่อเกิดปัญหาเช่นนี้ขึ้นมาแล้วก็ไม่อยากเห็นแค่การออกมาวิพากษ์วิจารณ์หรือโยนความผิดให้กับฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่อยากเห็นทุกฝ่ายได้ร่วมมือกันแก้ไขให้ลึกถึงต้นตอของปัญหาและพัฒนากันอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะเมื่อทุกฝ่ายยอมรับที่จะใช้ผลการสอบโอเน็ตครั้งล่าสุด เป็นข้อมูลสะท้อนว่าคุณภาพการศึกษาเด็กไทยตกต่ำก็ต้องหาเหตุแห่งปัญหาให้ได้แล้วจึงเริ่มแก้ไขอย่างจริงจัง เมื่อเป็นเช่นนี้จึงใคร่ที่จะขอนำเสนอปัจจัยปัญหาที่ทำให้คุณภาพการศึกษาตกต่ำในความเห็นของผู้เขียนเอง เพื่อสอบถามไปยังผู้เกี่ยวข้องทั้งหลายว่าใช่หรือไม่

       ใช่เป็นเพราะ...หน่วยงานประเมินผลหวังผลไว้สูงเกินบริบทความเป็นไทยไปหรือไม่? เพราะจนถึงทุกวันนี้ก็คงต้องยอมรับความจริงกันว่าการจัดการเรียนการสอนของครูจำนวนไม่น้อยยังสอนแบบไทย แต่ถูกใช้มาตรฐานสากลมาประเมิน ด้วยอาจหวังให้คุณภาพการประเมินทัดเทียมกับสากลก็เป็นไปได้ ซึ่งหากเป็นเช่นนั้นจริงก็อาจทำให้หลายฝ่ายหลงประเด็นกับหลักการจัดการศึกษาที่ประเทศชาติต้องการไป เพราะหลักการจัดการศึกษามุ่งหวังเพื่อ “พัฒนาคุณภาพชีวิต” ให้กับเด็กและเยาวชนเป็นคนดี คนเก่ง มีความสุข มีทักษะพื้นฐานการดำรงชีวิตอยู่ในสังคมอย่างสมานฉันท์รวมถึงการธำรงไว้ซึ่งความดีงามของความเป็นไทยในทุกด้าน

       เมื่อรวมถึงบริบทความอุดมสมบูรณ์ในทรัพยากรและสภาพภูมิศาสตร์ จนได้ขึ้นชื่อว่าเป็น “อู่ข้าวอู่น้ำของโลก” ที่ต่างชาติมีน้อยกว่าเรา การจัดการศึกษาก็น่าจะสนองกับความพร้อมเพื่อพัฒนาประเทศไทยให้เป็นต้นแบบของการผลิตอาหารที่มีคุณภาพเลี้ยงชาวโลกอย่างแท้จริง ซึ่งก็น่าจะตรงกับศักยภาพและความต้องการของผู้คนระดับรากแก้วซึ่งเป็นบุคลากรส่วนใหญ่ของประเทศ การจัดการศึกษาจึงจำเป็นต้องพัฒนาคุณภาพชีวิตให้เกิดคุณลักษณะดังกล่าวควบคู่ไปกับผลสัมฤทธิ์ทางวิชาการด้วย หากมุ่งหวังแต่ผลสัมฤทธิ์ทางวิชาการอย่างเดียวจึงไม่น่าจะถูกต้องทั้งหมดใช่หรือไม่?

       ใช่เป็นเพราะ...รูปแบบการสอบโอเน็ตที่ทำให้นักเรียนเกิดความสับสนกับการตอบหรือไม่? ทั้งนี้ก็ด้วยรูปแบบของข้อสอบโอเน็ตจะมีการเปลี่ยนแปลงทุกปี เช่นครั้งล่าสุดก็เป็นข้อสอบฉบับย่อมีหลายวิชารวมกัน แต่ละข้อต้องตอบหลายชั้นหลายขั้นตอนซึ่งเป็นวิธีการที่นักเรียนไม่คุ้นเคยทำให้เด็กคิดแก้ปัญหากับวิธีการตอบมากกว่าจะคิดหาคำตอบ ยิ่งการสอบดังกล่าวไม่มีผลต่อการเลื่อนชั้นด้วยแล้ว จึงน่าจะเป็นปัจจัยที่ทำให้ผลการสอบออกมาตกต่ำได้ไม่ใช่น้อยใช่หรือไม่?

       ใช่เป็นเพราะ...นโยบายการศึกษาที่ขาดประสิทธิภาพและไร้ทิศทางหรือไม่? จากเท่าที่ทราบกันอยู่นโยบายการศึกษาของไทยในยุคหลัง ๆ ไม่ได้ยึดแผนการจัดการศึกษาชาติมาเป็นหลักสักเท่าไร ส่วนใหญ่จะดำเนินการตามนโยบายของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในแต่ละยุคสมัย ทำให้การพัฒนาขาดความต่อเนื่องและไร้ทิศทาง จนกลายเป็นนโยบายรายรัฐมนตรีที่มีแต่จำนวนโครงการ กิจกรรมส่งมาให้ครูทำเพื่อสนองนโยบายจำนวนมาก ทำให้เวลาและพลังกายใจกับการทำงานของครูหมดไปกับงานดังกล่าว มากกว่าการจัดการเรียนการสอนให้กับนักเรียนใช่หรือไม่?

       ใช่เป็นเพราะ...หลักสูตรการศึกษากำหนดให้เด็กเรียนเนื้อหาสาระมากเกินความจำเป็นหรือไม่? ด้วยหลักสูตรกำหนดให้เด็กเรียนรู้ถึง 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้ กับอีก 1 กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน นอกจากนั้นแต่ละกลุ่มสาระการเรียนรู้ยังแบ่งแยกย่อยออกเป็นรายวิชาอีกจำนวนไม่น้อย ทำให้แต่ละวันเวลาของเด็กจึงหมดไปกับการเรียนตามตารางสอนของครูในแต่ละวิชาจนแทบจะไม่มีเวลาทำกิจกรรมสร้างสรรค์อื่น เมื่อเรียนแบบเหมารวมทั้งสาระที่มีความสำคัญและสาระจับฉ่ายทำให้จุดเน้นวิชาสาระสำคัญ ๆ ถูกละเลยด้วยความอ่อนล้าของเด็กที่ต้องเรียนมากนั่นเอง แต่เมื่อมีการสอบโอเน็ตจะเน้นแต่สาระหลักไม่กี่วิชาทำให้จำนวนเนื้อหาการเรียนรู้กับการสอบไม่สอดคล้องกันใช่หรือไม่?

       ใช่เป็นเพราะ..ปัญหาเกี่ยวกับครูผู้สอนหรือไม่ ? ซึ่งส่วนนี้หากในสายตาประชาชนแล้วคุณภาพการศึกษาของนักเรียนกับครูผู้สอนคงแยกกันไม่ออกเมื่อเด็กมีผลสัมฤทธิ์แย่ ผู้ที่ตกเป็นจำเลยก็คงหนีไม่พ้นคุณครู ซึ่งปัญหาของครูกับการจัดการศึกษาก็มีอยู่หลายด้าน แต่ที่เป็นปัญหาหลัก ๆ ก็น่าจะมาจากปัญหาครูขาดคุณภาพและครูขาดแคลน ซึ่งปัญหาครูขาดคุณภาพที่ว่านี้คงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงว่า ครูขาดความรู้ ขาดความเข้าใจในหลักสูตรการศึกษา การออกแบบการเรียนรู้ หรือยังไม่ปรับวิธีเรียนเปลี่ยนวิธีสอนเท่านั้น แต่จะรวมถึงการขาดความเอาใส่ใจขาดความมุ่งมั่นทุ่มเท ในการทำงาน หรือใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับประโยชน์ส่วนตนด้วย

       ส่วนปัญหาครูขาดแคลนที่เกิดขึ้นในปัจจุบันนั้นจะขาดแคลนทั้งจำนวนครูไม่พอสอนครบชั้นและครบสาระการเรียนรู้สำหรับโรงเรียนขนาดเล็กที่มีอยู่กว่าหมื่นแห่งและขาดแคลนครูที่มีวุฒิการศึกษาวิชาเอกตรงกับสาขาที่สอน สำหรับโรงเรียนขนาดใหญ่รวมแล้วก็หลายหมื่นอัตรา ซึ่งปัจจุบันนี้ก็ยังไร้วี่แววของการจะได้อัตราครูใหม่มาแก้ปัญหา ซึ่งปัญหาของครูทั้งสองส่วนที่ว่ามานี้ถือว่าเป็นส่วนสำคัญที่ส่งผลให้คุณภาพการศึกษาเด็กตกต่ำใช่หรือไม่?

       ใช่เป็นเพราะ...เด็กยุคปัจจุบันพัฒนาได้ยากกว่าอดีตหรือไม่? เพราะเท่าที่เห็นพฤติกรรมเด็กยุคปัจจุบันส่วนใหญ่ขาดทั้งความรับผิดชอบ ไม่รู้จักหน้าที่ของตนเอง ไม่ค่อยใส่ใจกับการเรียนรู้ ขาดทักษะการดำเนินชีวิต ทำงานไม่เป็น ขาดความอดทน ที่สำคัญที่สุด คือไม่รู้เป้าหมายอนาคตของตนเอง ทำให้การดำเนินชีวิตจึงสนุกกับวัตถุและสิ่งยั่วยุรอบข้างไปวัน ๆ นอกจากนั้นก็ยังมีเด็กและเยาวชนเฉพาะกลุ่มที่ขาดความพร้อมในปัจจัยพื้นฐานกับการดำรงชีวิตและการเรียนรู้ทั้งความบกพร่องด้านร่างกาย สติปัญญาและศักยภาพที่เกิดจากพันธุกรรมและปัจจัยความพร้อมความเป็นอยู่ ความยากจน การเดินทางไกล บริบทและปัจจัยต่าง ๆ เหล่านี้ล้วนส่งผลต่อคุณภาพการศึกษาในภาพรวมทั้งสิ้นใช่หรือไม่?

       ใช่เป็นเพราะ...ผู้ปกครองไม่ค่อยใส่ใจกับการศึกษาของบุตรหลานเท่าที่ควรหรือไม่? ด้วยผู้ปกครองส่วนใหญ่ในทุกวันนี้มุ่งอยู่กับการแข่งขันทำมาหากินสร้างฐานะความเป็นอยู่มากกว่าที่จะใส่ใจสร้างเสริมความรู้พัฒนาสติปัญญาให้กับบุตรหลาน โดยส่วนใหญ่จะผลักภาระให้เป็นหน้าที่ของโรงเรียนทั้งหมด ยิ่งการเลี้ยงดูของผู้ปกครองยุคปัจจุบันให้แต่ของนอกกายที่เป็นวัตถุ เงินทอง ด้วยแล้วจึงเหมือนไปส่งเสริมให้เด็กหมกมุ่นในเรื่องอื่นแต่ขาดความกระตือรือร้นและใส่ใจกับการเรียนรู้พัฒนาตนเองไปใช่หรือไม่?

       เป็นเพราะ...สังคมเห็นแก่ตัวมากกว่าอนาคตของประเทศชาติหรือไม่? เพราะนอกจากจะไม่ช่วยเป็นเกราะป้องกันภัยให้กับเด็กและเยาวชนแล้ว ยังกลายเป็นผู้สร้างปัญหาให้เกิดขึ้นกับเด็กเสียเองโดยการนำอบายมุขสิ่งยั่วยุต่าง ๆ ให้เกิดขึ้นรอบตัวเด็กพร้อมที่จะให้เด็กเดินหลงเข้าไปในทางผิด ๆ ได้อย่างง่ายดายใช่หรือไม่?

       ปัญหาเพียงบางส่วนที่นำเสนอข้อมูลทั้งหมดตามปัจจัยต่าง ๆ ที่ได้กล่าวมา หากผู้เกี่ยวข้องแต่ละด้านยอมรับว่าใช่ เป็นความจริง แล้วลงมือแก้ไขให้ถึงต้นตอที่มาของปัญหาและพัฒนาไปพร้อม ๆ กัน วงล้อคุณภาพการศึกษาของเด็กก็น่าจะเดินไปได้อย่างรวดเร็วและเป็นระบบแต่ถ้าหากแต่ละฝ่ายหรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งยังคิดว่าธุระไม่ใช่ แต่พอเกิดปัญหาขึ้นก็มักจะโยนความผิดให้กับฝ่ายอื่นอย่างที่เห็นกันอยู่ในปัจจุบันนี้ก็เชื่อได้เลยว่าคุณภาพการศึกษาของชาติคงไม่ได้ตกต่ำอยู่แค่นี้เป็นแน่และท้ายที่สุดผู้ที่ได้รับผลกระทบก็หนีไม่พ้นคนไทยทั้งหมดนั่นเอง.


กลิ่น สระทองเนียม

ที่มา: http://www.dailynews.co.th